Czym są „substraty”?

Substraty to wszystkie materiały organiczne, które mogą zostać poddane procesowi kompostowania. Stanowią one „paliwo” dla mikroorganizmów odpowiedzialnych za rozkład materii i powstawanie kompostu. W zależności od pochodzenia, składu chemicznego i stopnia rozdrobnienia, różne substraty mają różne właściwości biologiczne i fizyczne – wpływają m.in. na temperaturę procesu, stosunek węgla do azotu (C:N), czas rozkładu czy jakość końcowego kompostu. Świadomy dobór substratów to klucz do skutecznego, bezpiecznego i efektywnego kompostowania – zarówno w przydomowym ogrodzie, jak i w gminnej instalacji.

Co można kompostować?

Kompostowaniu można poddawać w zasadzie każdy materiał organiczny.

Zachowując podstawowe zasady tj. odpowiedni stosunek węgla do azotu, właściwą porowatość i wilgotność oraz zapewniając konieczne napowietrzanie materiału wsadowego uzyskamy pożądany produkt, czyli kompost niebędący odpadem i posiadający cenne właściwości pokarmowe dla produkcji roślinnej.

Substraty dzielimy zazwyczaj na materiały „zielone” (bogate w azot) i materiały „brunatne” (bogate w węgiel). Ich proporcje wpływają na szybkość i jakość kompostowania.

Poniżej wybór najczęściej spotykanych substratów

Materiały „zielone” (azotowe):

• Skórki i resztki warzyw i owoców
• Fusy po kawie i herbacie (także z papierowymi filtrami)
• Świeżo ścięta trawa
• Skorupki jaj
• Obierki po ziemniakach, marchwi, jabłkach

Materiały „brunatne” (węglowe):

• Suche liście
• Karton bez nadruku, rolki po papierze
• Papierowe ręczniki (jeśli nie były używane do chemii)
• Wióry i trociny z czystego drewna
• Rozdrobnione gałęzie

Odpady pochodzenia zwierzęcego

• Mięso, ryby, nabiał
•  Kości, skorupy skorupiaków
• Obornik i inne odchody zwierzęce

Kompostowanie przydomowe

W powszechnej świadomości funkcjonuje zakaz kompostowania odpadów pochodzenia zwierzęcego, a w szczególności takich, które zawierają mięso lub kości. Takie ograniczenie dotyczy wyłącznie kompostowni przydomowych, w których nie ma możliwości pełnego kontrolowania procesu. Obecność mięsa lub kości w kompostowniku przydomowym może być  wabikiem dla szukających pożywienia owadów, ptaków, gryzoni, drapieżników, itd. Zwierzęta żerujące w kompostownikach mogą także roznosić patogeny w nich zawarte. Odpady pochodzenia zwierzęcego łatwo ulegają procesom gnilnym co może również skutkować emisją odorów.

Czego zdecydowanie nie kierować do kompostownika przydomowego?

• Mięsa, tłuszczów, oleju, smażonych potraw
• Popiołu z węgla kamiennego
• Tkanin z domieszką sztuczną
• Odpadów pochodzących z roślin opryskiwanych chemią
• Materiałów nieorganicznych

Kompostowanie przemysłowe

W instalacjach przemysłowych nie ma ograniczeń, jak wyżej opisane, ale obecność takich substratów implikuje konieczność zapewnienia nadzoru weterynaryjnego nad procesem kompostowania.

Kompostowanie odpadów odzwierzęcych może więc odbywać się w kompostowniach przemysłowych z zastrzeżeniem, skrupulatnego monitorowania obecności leków, metali ciężkich itp. aby nie przekroczyć dopuszczalnych poziomów.

Ograniczenia wynikają wyłącznie z możliwości technologii, a przede wszystkim ze zgód i pozwoleń uzyskanych przez konkretną instalację.

Podsumowanie

Nie każdy materiał organiczny, nadaje się do kompostowania w warunkach domowych. Wszystkie substraty organiczne , przy zachowaniu zasad kompostowania, można przetwarzać w instalacjach przemysłowych.

Świadomy wybór substratów to podstawa do efektywnego i bezpiecznego uzyskania produktu tj. kompostu o właściwościach nawozowych.

Warto pamiętać, że w systemie gminnym nie chodzi tylko o to, co trafia do własnego kompostownika – ale też o jakość bioodpadów oddawanych do odbioru. Złe nawyki jednej osoby mogą zanieczyścić całą frakcję.

BCS: innowacyjna technologia kompostowania

Bio-Com System jest sprawdzoną i bardzo efektywną technologią kompostowania odpadów organicznych i biomasy. Doświadczenia BCS w realizacji kompostowni przemysłowych dotyczą wszelkiego rodzaju substratów. Przy wciąż rosnących wymogach dotyczących przetwarzania odpadów ulegających biodegradacji, niskie koszty inwestycyjne i eksploatacyjne oraz brak uciążliwości dla środowiska i pewny, powtarzalny produkt końcowy, czynią ją niezwykle atrakcyjną dla podmiotów z sektora gospodarki odpadami, jednostek komunalnych oraz dla przedsiębiorstw z sektorów rolnego i ogrodniczego.